17
Eki

Karar Verme Süreci

Karar verme süreci yaşam içerisinde en önemli becerilerden bir tanesidir. İnsan doğru karar verdiği zaman yaşamında olumlu sonuçlarla karşılaşırken hatalı olarak verdiği kararlarında olumsuz bir takım etkileri olacaktır. Sosyal ilişkiler sürekli olarak problem çıkarmaya başlarken insanlar onca olan olaylara karşın doğru karar verebilmenin yollarını aramaya çalışırlar.

Karar verme insanın herhangi bir ihtiyacını karşılayabilmesi masadıyla seçenekler arasından duruma en uygun olanı seçmesi şeklinde tanımlanmaktadır.

Karar Verme Süreci

  • Karar verme süreci içerisinde bir takım adımlar vardır. Bu adımlar ise şu şekilde sıralanır.
  • Neden karar verilmesi gerekiyor. Amaç nedir?
  • Değişkenler nelerdir,kontrol edilebilir mi?
  • Kontrol altına alınamayacak değişkenler nelerdir?
  • Kontrol edilebilir durumla, kontrol edilemeyen durum arasındaki ilişki nedir?
  • En iyi kararın hangisi olduğunun belirlenmesi
  • Karar aşaması
  • Verilen karara yorumlar nasıl
  • Karar sürecinin tekrar gözden geçirilmesi.

İnsanlar karar aşamasındayken kendisi için en uygun sonuçlar hangisiyse onun seçilmesini ister ve bunun içinde kendilerince doğru olan karara yönelirler.

Karar Verme Davranışını Etkileyen Faktörler

Her insan bir karar almadan önce tek başına problemleri ele alır ve bunun için çözüm yolunu dikkate alır. Bu çözüm yolunu belirlerken ise kendi bilgisine ve tecrübesine dayanır, içinden çıkılamayacağını hissettiği durumlarda ise başka kaynaklardan destek almak için başvurabilir.

İnsan Kendi Seçimini Kendi Yapar!

Bazı kararlar bireysel alınmış gibi görünüyor olsa da sonuçta tek başına kendisi almamıştır. Alınan kararda toplumun etkisi büyük olur. Böyle kararlar insanın kendi değeri, toplum değeri ve kişilik üçlüsünün birleşim noktasıdır. Zaman ise bir kararın verilmesinde en önemli etkenlerin başında gelir. Etkili bir karar verilebilmesi için kendisine zaman verilmesi ve bu zamanın da çok iyi değerlendirilmesi gerekir.

İnsan karar verme aşamasına geldiği zaman kendisine verilecek olan zamanı çok iyi bir şekilde kullanmalı. Doğru kaynaklara yönelmeli ve önüne çıkabilecek engelleri ortadan kaldırarak bu engellerin onu durdurmasına izin vermemelidir. Karar verme aşamasında bunlara dikkat edenler kendi kişisel eğilimlerini yönetebilir ve önyargılarını da kontrol etmiş olurlar.

Aslına bakarsanız yaşlı kişilerin daha doğru karar verdikleri iddia edilir ancak. İki seçenek arasında kalındığı zaman genç hafızanın daha etkili olması yaşlıların durumu karıştırmaları karar verme aşamasını da farklılaştırmıştır. Evet grup olarak düşündüğünüz zaman karar verme aşamasında yaşlı kişilerin daha doğru karar verdikleri biliniyor. ancak bu karar aşamasındayken verilecek olan kararın konusuyla da yakından ilgili bir durumdur. Alkol ve madde kullanımı da dikkatin dağılmasına neden olarak karar verme sürecini aksatır. Ayrıca bu maddeler, davranışların olumsuz sonuçlarını düşünme ihtimalini ve fiziksel koordinasyonu azaltır ve tepki süresinde kayba yol açarak başka problemlerin doğmasına neden olurlar.Kişilik özellikleri de önemli bir faktördür. Kişilik özellikleri keşif sürecini bozan ya da karar vereni en önemli amaçlardan uzaklaştıran özelliklerden en önemli olanıdır.

Karar verme Stilleri

Kesin Stil

Karar verme stilleri farklıdır. Örneğin kesin stilde insan sağlam bir görüş yaratabilmek için ihtiyacı olan bilginin çok azını kullanır. Bu stil insana hız ve verimli bir çalışma ortamı sağlamış olacaktır. Dolayısıyla bu tarzdaki insanlar daha tutarlı olarak tanımlanırlar.

Esnek Stil

Esnek stilde ise en az olan bilgi kullanılıyor. Ancak bu bilgi sezgi ile alakalı olan bir durumdur. Hızlı olabilir ancak sapma payı da her zaman vardır.

Hiyerarşik Stil

Bu stilde bilgi dikkatlice gözden geçirilir ve analizi yapıldıktan sonra karara varılır.

Birleştirici Stil

Bu yöntemde bilginin toplamı kullanılır ancak olabildiğince fazla çözüm üretilmeye çalışılır.  Birleştirici stil deneyseldir.